तपाईंले दिएको सामग्रीलाई सन्तुलित, विश्लेषणात्मक र अनलाइन–मैत्री शैलीमा, भाव नबिग्रिने गरी परिमार्जन गरिएको संस्करण प्रस्तुत छ — जसले पाठकलाई राजनीतिक प्रवृत्ति र डिजिटल रणनीतिको फरक आयाम देखाओस्:

‘झोले’देखि ‘मटनफेस्टो’सम्म : नकारात्मक भाष्यलाई उल्ट्याउने दलहरूको डिजिटल रणनीति

नेपालको राजनीतिक भाष्यमा ‘झोले’ शब्द नयाँ होइन। विगतमा विशेषगरी नेकपा एमालेका नेता तथा कार्यकर्तामाथि विपक्षी धारबाट ‘झोले’को आरोप लगाउँदै सामाजिक सञ्जालमा तीखा टिप्पणी हुने गर्थे। अहिले पनि यो शब्द झिनो रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ।

सामाजिक सञ्जालमा स्टाटस लेख्ने र प्रतिक्रिया दिने क्रममा एमालेमाथि लक्षित भएर ‘झोले’ शब्द प्रहारकै शैलीमा प्रयोग हुन थालेपछि एमाले नेतृत्व तहले त्यसलाई नै उल्ट्याउने रणनीति अपनायो। नकारात्मक टिप्पणीलाई सकारात्मक अभिव्यक्तिमा बदल्ने उद्देश्यले ‘म झोले हुँ’ भन्ने अभियान नै चलाइयो।

यो अभियानको उद्देश्य आक्रमणलाई प्रतिआक्रमणमार्फत निष्प्रभावी बनाउने थियो। तर, अभियानमा एमालेभित्रै समान उत्साह देखिएको थिएन। सबै नेता–कार्यकर्ता त्यसमा खुलेर सहभागी नभएको देखिन्थ्यो, जसले पार्टीभित्र विचार र शैलीमा विविधता रहेको संकेत गर्थ्यो।

राजनीतिक रूपमा विचार र नीति फरक हुनु स्वाभाविक हो। एक पक्षले अर्को पक्षको दृष्टिकोणसँग सहमत नहुनु लोकतान्त्रिक अभ्यासको हिस्सा हो। तर, नेतृत्वले गरेका हरेक निर्णयलाई आलोचनात्मक दृष्टिले नहेरी पूर्ण समर्थन गर्ने प्रवृत्तिलाई लिएर ‘झोले’ टिप्पणी हुने गरेको विश्लेषण गरिन्छ।

यस्तै, लामो समयदेखि नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापामाथि ‘बाख्रा काण्ड’ भन्दै सामाजिक सञ्जालमा टिप्पणी हुँदै आएको छ। यद्यपि, उक्त विषयमा कुनै औपचारिक मुद्दा वा अदालतमा विचाराधीन प्रक्रिया देखिँदैन। तर, यो आरोपलाई छलछाम, भ्रष्टाचार वा अनियमितताको संकेतका रूपमा प्रयोग गरिँदै आएको छ। सभापति थापाले विभिन्न मञ्चबाट यसबारे स्पष्टीकरण दिँदै आएका छन्।

पछिल्लो समय भने कांग्रेस पक्षले पनि नकारात्मक भाष्यलाई उल्ट्याउने डिजिटल रणनीति अपनाएको देखिन्छ। सभापति थापाको समर्थनमा उनको टिमले ‘मटन डट वर्ल्ड’ नामक वेबसाइट निर्माण गरेको छ।

वेबसाइट खोल्ने बित्तिकै ‘नयाँ नेपालका लागि गगन थापा’ भन्ने सन्देश देखिन्छ। होमपेजमा र्‍याप शैलीको छोटो गीत राखिएको छ भने ‘मटनफेस्टो’ शीर्षकसहितको खण्ड अपडेट हुन बाँकी रहेको उल्लेख छ। त्यहाँ थापाको जीवनी, विभिन्न अन्तर्वार्ता तथा ‘बाख्राकाण्ड : तथ्य, प्रमाण र वास्तविकता’ शीर्षकमा आरोपबारे स्पष्टीकरणसमेत प्रस्तुत गरिएको छ।

साइटमा व्यंग्यात्मक शैली पनि प्रयोग गरिएको छ। ‘गट’ शब्दलाई अंग्रेजीमा ‘Greatest Of All Time’ (GOAT) को अर्थसँग जोडेर थापालाई सकारात्मक रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

वेबसाइटको अन्त्यमा ‘आन्दोलनमा सहभागी हुनुहोस्’ भन्ने बटन राखिएको छ। उक्त बटन थिच्दा बाख्राको आवाजसहित प्रतीकात्मक चिन्ह देखिने व्यवस्था गरिएको छ।

डिजिटल युगमा राजनीतिक प्रतिस्पर्धा अब केवल सभा–सम्मेलनमा सीमित छैन। सामाजिक सञ्जाल, वेबसाइट र व्यंग्यात्मक प्रस्तुतीकरणमार्फत दलहरूले नकारात्मक आरोपलाई नै आफ्नै शैलीमा पुनःव्याख्या गर्ने रणनीति अपनाइरहेका छन्।

यसले देखाउँछ—नेपालको राजनीति अब नारामात्र होइन, ‘न्यारेन्टिभ’को प्रतिस्पर्धामा प्रवेश गरिसकेको छ।